Coast to Coast: Τι κρύβεται πίσω από τους αριθμούς; Τα στατιστικά του σύγχρονου μπάσκετ

Στο νέο επεισόδιο του Coast to Coast, η συζήτηση αφήνει για λίγο στην άκρη την επικαιρότητα του ΠΑΟΚ. Γι’ αυτό και αποκτά περισσότερο εκπαιδευτικό χαρακτήρα, με αντικείμενο τα advanced statistics και τον τρόπο με τον οποίο μπορούν να μας βοηθήσουν να «διαβάσουμε» καλύτερα το σύγχρονο μπάσκετ.

Το μπάσκετ έχει αλλάξει σημαντικά τα τελευταία χρόνια και μαζί του έχει αλλάξει και ο τρόπος με τον οποίο αξιολογούνται οι παίκτες. Οι πόντοι, τα ριμπάουντ και οι ασίστ παραμένουν σημαντικά στοιχεία, όμως πλέον αποτελούν μόνο την αρχή. Το παραδοσιακό box score δεν αρκεί για να εξηγήσει τι πραγματικά προσφέρει ένας παίκτης μέσα στο παρκέ.

Από το Usage Rate στην πραγματική αποτελεσματικότητα

Ένας από τους βασικούς δείκτες είναι το Usage Rate, που αποτυπώνει πόσο μεγάλο μέρος των επιθετικών κατοχών μιας ομάδας ολοκληρώνεται από έναν συγκεκριμένο παίκτη, είτε με σουτ και βολές είτε με λάθος.

Το υψηλό Usage Rate, ωστόσο, δεν σημαίνει αυτομάτως ότι ένας παίκτης είναι καλός ή αποτελεσματικός. Δείχνει κυρίως πόσο μεγάλο κομμάτι της επιθετικής ευθύνης περνά από τα χέρια του. Γι’ αυτό πρέπει να εξετάζεται σε συνδυασμό με τον ρόλο και την αποτελεσματικότητά του.

Εδώ μπαίνουν στην εξίσωση το Effective Field Goal Percentage (eFG%) και το True Shooting Percentage (TS%). Το πρώτο δίνει μεγαλύτερη βαρύτητα στο τρίποντο, ενώ το δεύτερο συμπεριλαμβάνει και τις ελεύθερες βολές, προσφέροντας πληρέστερη εικόνα του scoring efficiency. Έτσι, δύο παίκτες που σημειώνουν 15 πόντους μπορεί στην πραγματικότητα να έχουν εντελώς διαφορετικό επίπεδο αποτελεσματικότητας.

Δημιουργία, λάθη και τρόπος επίθεσης

Ανάλογη σημασία έχουν το Assist Percentage, το Turnover Percentage και το Assist/Turnover Ratio, ειδικά όταν αξιολογούνται point guards και γενικότερα οι βασικοί χειριστές της μπάλας.

Τα δεδομένα μπορούν πλέον να πάνε ακόμη βαθύτερα, καταγράφοντας ακόμη και τη λεγόμενη secondary assist, δηλαδή την πάσα πριν από την τελική ασίστ, η οποία αρκετές φορές είναι αυτή που πραγματικά δημιουργεί το επιθετικό πλεονέκτημα.

Ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα Points Per Possession (PPP) και τα διαφορετικά play types. Pick-and-roll, isolation, spot-up, transition, post-up και άλλες καταστάσεις εξετάζονται ξεχωριστά. Με αυτόν τον τρόπο δεν βλέπουμε απλώς πόσους πόντους σημειώνει κάποιος, αλλά πώς τους δημιουργεί και πόσο αποτελεσματικός είναι σε κάθε μορφή επίθεσης.

Γιατί ένα 38% δεν είναι πάντα ίδιο με ένα άλλο 38%

Το shot profile αποτελεί ένα ακόμη πολύτιμο εργαλείο. Ένα 38% στα τρίποντα από ελεύθερα corner catch-and-shoot δεν μπορεί να αξιολογηθεί με τον ίδιο τρόπο με ένα 38% σε προσπάθειες μετά από ντρίμπλα και απέναντι σε οργανωμένη άμυνα.

Η περιοχή εκτέλεσης, η δυσκολία του σουτ, το αν προηγείται ντρίμπλα ή πάσα, το spacing και ο τρόπος δημιουργίας της προσπάθειας είναι στοιχεία απαραίτητα για την πραγματική αξιολόγηση ενός σουτέρ.

Το ίδιο ισχύει για δείκτες όπως το on/off και το net rating. Μπορούν να δείξουν πώς λειτουργεί μια ομάδα όταν ένας συγκεκριμένος παίκτης βρίσκεται στο παρκέ, όμως επηρεάζονται από τους συμπαίκτες, τους αντιπάλους, την εξέλιξη του αγώνα, την τυχαιότητα και φυσικά το μέγεθος του δείγματος. Επομένως αποτελούν εργαλεία και όχι απόλυτες απαντήσεις.

Το συμπέρασμα είναι ένα: numbers, film και context.

Οι αριθμοί δείχνουν τι συνέβη και πόσο συχνά. Το βίντεο εξηγεί το πώς και το γιατί. Και το context επιτρέπει να καταλάβουμε κάτω από ποιες συνθήκες συνέβη.

Γιατί ένας παίκτης με μέτριους αριθμούς μπορεί να είναι εξαιρετικά πολύτιμος και ένας άλλος με εντυπωσιακά στατιστικά να μην κάνει απαραίτητα καλύτερη την ομάδα του.

Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στην εκπομπή: «Τα στατιστικά δεν αντικαθιστούν το scouting. Το κάνουν καλύτερο».